Top list




Products   » Persian Books » Literature » Product

Persian Grammar by Parviz Natel Khanlari

Persian Grammar by Parviz Natel Khanlari

دستور زبان فارسی، پرویز ناتل خانلری

Persian Grammar by Parviz Natel Khanlari

مشخصات اثر

 

عنوان اصلی:

دستور زبان فارسی

نام نویسنده:

پرویز ناتل خانلری

ناشر:

انتشارات توس

تاریخ چاپ:

۱۳۸۸

محل چاپ:

تهران

قطع کتاب:

۲۲۷ در ۱۶۵ در ۱۸ میلی‌متر

تعداد صفحات:

۳۶۷

شابک:

۳-۱۹۷-۳۱۵-۹۶۴-۹۷۸

ISBN: 978-964-315-197-3

وزن کتاب:

۵۰۰ گرم

بهاء:

۲۰۰ کرون سوئد

فهرست مطالب:

بخش اول

دستور زبان فارسی

مقدمه

۳

جمله

۹

انواع جمله

۱۱

جمله : نهاد - گزاره

۱۳

گزاره : فعل

۱۵

فعل : زمان و شخص

۱۸

فعل : شخص (مفرد، جمع)

۲۰

فعل : صیغه یا ساخت

۲۲

فعل : ماده، شناسه

۲۴

فعل : ماده ماضی، ماده مضارع

۲۶

وجوه فعل : اخباری و التزامی

۲۹

وجوه فعل : امری - شرطی

۳۱

فعل : زمان گذشته

۳۴

فعل : زمانهای حال و آینده

۳۷

نهاد : فاعل

۴۲

فاعل : اسم

۴۵

اسم : عام، خاص

۴۷

اسم : ذات، معنی

۴۹

اسم : مفرد، جمع

۵۱

اسم : جمعهای عربی

۵۴

اسم : جمعهای عربی (بقیه)

۵۶

ضمیر

۵۹

ضمیر : ضمیر اشاره

۶۱

گزاره : مفعول

۶۲

وابسته‌ی اسم : صفت

۶۵

وابسته‌ی فعل : قید

۶۹

حروف : حرف اضافه

۷۲

حروف : حرف ربط، حرف نشانه، اصوات

۷۶

فعل : لازم، متعدی

۷۹

متمم فعل

۸١

فعل : معلوم – مجهول

۸۴

متمم اسم : مضاف‌الیه

۸۶

وابسته‌های اجزای جمله

۸۹

وابسته‌ی اسم : بدل

۹۳

یادآوری و تکرار

۹۵

بخش دوم

اجزای جمله - حذف

١۰۳

جمله‌ی پرسشی

١۰۶

پرسش تاکیدی – حذف

۱۰۹

ضمیر پرسشی – صفت پرسشی

١١۵

جمله‌ی عاطفی

١١۷

جمله امری

۱۲۲

اثبات ونفی

١۲۵

حذف در انواع جمله

۱۲۹

جمله‌ی ساده، مستقل و پیوسته

١۳۲

جمله‌ی مرکب : پایه، پیرو

١۳۶

جمله‌ی مرکب : حرف ربط

١۳۹

وجوه فعل : اخباری، التزامی

۱۴۲

جمله‌ی پیرو : جمله‌ی شرطی، فعل شرطی

١۴۷

وجه تردیدی و شرطی : (در فارسی قدیم)

١۵١

کلمه : اسم و صفت

١۵۵

ساختمان کلمه : ساده و مرکب

١۵۹

ساختمان کلمه : پسوند و پیشوند

١۶۲

ساختمان کلمه :کلمات مشتق

١۶۸

ساختمان کلمه : ترکیب و اشتقاق

١۷۲

ساختمان فعل : ساده، پیشوندی، مرکب

١۷۶

صفت : (از نظر معنی)

١۷۸

صفت : (مقام آن نسبت به اسم)

١۸۴

صفت : (درجات صفت)

١۸۷

متمم اسم، متمم صفت

١۹۲

ضمیر شخصی

١۹۷

ضمیر مبهم، ضمیر مشترک

۲۰۰

صفت : (مقام صفت در جمله)

۲۰۴

نوع کلمه

۲۰۹

رابطه‌ی اجزای جمله با یکدیگر

۲١۳

ساختمان جمله‌های مرکب

۲۱۸

تجزیه و ترکیب جمله

۲۲۶

بخش سوم

ساختمان جمله

یادداشت

۲۳۳

مقدمه - تعریفات

۲۳۵

پیوستگی جمله‌های مستقل

۲۴۶

جمله‌ی مرکب

۲۵۳

جمله‌ی شرطی

۲۶۵

بخش چهارم

پسوند مصدر

بحثی از نظر تحول تاریخی زبان

۲۷١

بخش پنجم

نکته‌هائی در باره‌ی زبان فارسی

باید، بایست، بایستی

۲۹۳

گفتی و گوئی

۳۰۷

یکی از ... ترین

۳١۲

بر سر یا در سر

۳١۷

را

۳١۹

به گردن، در گردن، از گردن

۳۲١

است، هست

۳۲۳

حذف حرف اضافه

۳۲۷

یک ... یک

۳۳١

عبارت وصفی

۳۳۶

رفته، رفته است

۳۴۰

دوخته بود، دوخته شده بود

۳۴۳

او، او، او

۳۴۶

بخش ششم

نکته‌هائی در باره‌ی فصاحت زبان فارسی

نقش، نقش بازی کردن

۳۵۳

شرایط - اوضاع

۳۵۵

دراز نویسی

۳۵۶

بر علیه

۳۵۷

خانه‌ی فقیر

۳۵۹

عبارتهای یاجوج و ماجوج

۳۶۳

بی‌تفاوت

۳۶۵

چکیده کتاب:

دستور زبان فارسی خانلری اولین بار در سال ۱۳۴۳ به‌عنوان کتاب درسی دبیرستانی به چاپ رسید و سال‌ها در دبیرستان‌ها تدریس می‌شد، و بعداً مورد تجدید نظر قرار گرفت و در دانشگاه‌ها نیز تدریس شد. نوآوری عمده‌ای که در اولین نگاه در دستور زبان فارسی تألیف خانلری به چشم می‌خورد، این است که برخلاف دستورهای پیشین که مبنای بحث خود را اجزای جمله و تعریف انواع کلمه قرار می‌دادند و سپس به ترکیب جمله می‌رسیدند، در دستور خانلری کوچکترین واحد گفتار که منظور گوینده یعنی رساندن پیام را برآورده می‌سازد و جمله خوانده می‌شود مبنای بحث قرار می‌گیرد، و سپس این واحد گفتار به دو قسمت اصلی تقسیم می‌شود که هر یک شامل اجزای کوچک‌تری است، و پس از آن به شناخت یک‌یک اجزای هر قسمت می‌رسد. دستور زبان خانلری بر پایه زبان‌شناسی و با توجه به روح زبان فارسی تدوین شد. و می‌توان گفت اولین دستور زبان فارسی بر بنیاد زبان‌شناسی در ایران است. در این دستور، بسیاری از اصطلاحات درست و بجای زبان‌شناسی که اکنون در زبان‌شناسی و دستور زبان رایج است، مانند نهاد، گزاره، عملکرد، پایه، پیرو، وابسته و نظایر آن از برساخته‌های اوست.

در باره نویسنده:

پرویز ناتـل خانلری در اسفند ماه ۱۲۹۲ خورشیدی در تهران متولد شد. خانوادهٔ پدر و مادر او هر دو مازندرانی بودند و در حکومت قاجار شغل دیوانی داشتند. خانوادهٔ پدری خیلی زودتر از شهر سولده (نور) روستای ناتل از توابع شهرستان نور کنونی کوچ کرده بودند. جد او میرزا احمد مازندرانی ابتدا عنوان خانلرخان و بعد لقب اعتصام‌الملک گرفت. میرزا خانلرخان اعتصام‌الملک تا پایان عمر مشاغلی در وزارت امور خارجه داشت و مدیر کل وزارت خارجه بود. پدر خانلری، میرزا ابوالحسن خان خانلری (۱۲۸۸-۱۳۴۹ قمری) ابتدا در وزارت عدلیه و سپس در وزارت امور خارجه خدمت می‌کرد و از سال ۱۳۱۶ قمری به مدت ده سال در تفلیس و پترزبورگ مأموریت سیاسی داشت. در سال مشروطیت به تهران آمد و ازدواج کرد، لقب اعتصام‌الممالک گرفت، و در سال ۱۳۰۹ شمسی در تهران درگذشت. نام خانوادگی خانلری از لقب جد او خانلرخان گرفته شده‌است. کلمهٔ ناتل (نام قدیمی شهری در مازندران) به پیشنهاد نیما یوشیج (پسرخالهٔ مادرش) بر نام خانوادگی او افزوده شد و با آنکه خود همیشه آن را به کار می‌برد در شناسنامهٔ او نبود.

پرویز ناتـل خانلری تحصیلات ابتدایی را در مدرسهٔ سن‌لویی، مدرسه آمریکایی تهران و مدرسهٔ ثروت تهران گذراند. درس‌های دورهٔ اول دبیرستان را به‌طور متفرقه امتحان داد، و هنگام ورود به دارالفنون برای دورهٔ دوم متوسطه، به تشویق بدیع‌الزمان فروزانفر که آن زمان معلم دارالفنون بود، رشتهٔ ادبی را انتخاب کرد. سپس وارد دانشسرای عالی شد و در سال ۱۳۱۴ دانشنامهٔ لیسانس زبان و ادبیات فارسی را از دانشکده ادبیات دانشگاه تهران دریافت کرد. پس از گذراندن دورهٔ آموزشی خدمت نظام وظیفه از سال ۱۳۱۵ به خدمت وزارت فرهنگ درآمد و مدتی دبیر دبیرستان‌های رشت بود. سپس ضمن تدریس در دبیرستانها دورهٔ دکتری زبان و ادبیات فارسی را گذراند.

در سال ۱۳۲۲ خانلری جزو اولین گروه دریافت‌کنندگان دکتری زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران بود. موضوع پایان نامه دکتری او «تحول غزل در شعر فارسی» بود که به راهنمایی ملک‌الشعرا بهار به انجام رساند و بعداً با عنوان «تحقیق انتقادی در عروض و قافیه و چگونگی تحول اوزان غزل فارسی» به چاپ رسید. پس از پایان خدمت وظیفه، دوران خدمت در دانشگاه تهران را آغاز کرد. خانلری کرسی تاریخ زبان فارسی را در دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران ایجاد کرد و تا سال ۱۳۵۷ خود متصدی تدریس آن بود. در همان اوایل دوران خدمت در دانشگاه تهران، در سال ۱۳۲۵ انتشارات دانشگاه تهران را بنیان گذاشت و خود به مدت پنج سال مدیریت آن را به عهده داشت.

خانلری از دوران دانشجویی، همکاری خود را با مطبوعات آغاز کرد و اشعار و نوشته‌هایش در مجله مهر انتشار می‌یافت. در خاطرات خود به از جمعی از ادیبان نامدار آن زمان همچون محمدتقی بهار، رشید یاسمی و سعید نفیسی یاد می‌کند که در دفتر مجلهٔ مهر گرد می‌آمدند و مشهور به ادبای سبعه (هفت‌گانه) بودند. در مقابل آنها به چهار نفر جوان‌تران نوگرا و تحصیل‌کردهٔ اروپا یعنی صادق هدایت، مجتبی مینوی، بزرگ علوی و مسعود فرزاد اشاره می‌کند که در کافهٔ رزنوار در خیابان لاله‌زار نو جمع می‌شدند و به گروه ربعه مشهور شده بودند و خانلری در حدود سال ۱۳۱۵ با آنان نیز آشنایی یافت.

پرویز ناتـل خانلری در سال ۱۳۲۰ با زهرا کیا ازدواج کرد که حاصل آن یک دختر و یک پسر بود. پسرش آرمان در جوانی درگذشت. در خرداد ۱۳۲۲ نخستین شماره از مجلهٔ ادبی سخن را انتشار داد و با وجود وقفهٔ ناخواسته‌ای که پیش آمد تا سال ۱۳۵۷ انتشار آن را تداوم بخشید.

خانلری در سال ۱۳۲۷ به پاریس رفت و مدت دو سال در انستیتو دو فونتیک که ضمیمهٔ دانشگاه سوربن بود به مطالعه و تحقیق مشغول شد. او اولین ایرانی بود که با رشتهٔ فونتیک (آواشناسی) در این مؤسسه آشنا شد و رساله‌ای نیز در این باره به زبان فرانسوی نوشت.

پرویز ناتـل خانلری در سال ۱۳۳۴ معاون وزارت کشور (در دورهٔ وزارت اسدالله علم) شد. از همان دوران سناتور انتصابی مازندران شد و چند دوره تا سال ۱۳۵۷ در آن سمت بود. از شهریور ۱۳۴۱ تا بهمن ۱۳۴۲ مقام وزارت فرهنگ را در کابینهٔ اسدالله علم داشت. در مقام وزارت فرهنگ، طرح ایجاد سپاه دانش را پیشنهاد کرد و به تصویب رساند و اجرای آن را آغاز کرد.

بی‌تردید مهمترین خدمت خانلری به فرهنگ ایرانی، تأسیس بنیاد فرهنگ ایران با جلب همکاری عده‌ای از پژوهشگران بود که در سال ۱۳۴۴ آغاز به کار کرد. بنیاد فرهنگ ایران در مدت فعالیت خود بیش از سیصد عنوان کتاب را منتشر کرد که غالب آنها متون و تحقیقات مهمی در جنبه‌های مختلف ادبی و تاریخی و علمی بود. ریاست بنیاد فرهنگ از ابتدای تأسیس تا سال ۱۳۵۷ به عهده خانلری بود. خانلری همچنین ریاست فرهنگستان ادب و هنر را به عهده داشت. مدتی نیز مدیر کلی سازمان پیکار با بیسوادی را به عهده گرفت.

پس از انقلاب اسلامی پرویز ناتل خانلری به مدت صد روز زندانی شد و از همهٔ فعالیت‌های رسمی و دانشگاهی کناره گرفت. پرویز ناتل خانلری در شهریور ۱۳۶۹ پس از یک دوره بیماری طولانی در ۷۷ سالگی در تهران درگذشت.

 

http://iranian.com/main/blog/m-saadat-noury/first-iranian-scholar-persian-literature-parviz-natel-khanlari.html

 



Partno: Description: Price: Qty:
120707 Persian Grammar by Parviz Natel Khanlari 390,00 SEK/st

Back

right